Przez wiele lat zapisywałem sobie w zeszycie wypowiedzi Ojców Kościoła, filozofów, mistrzów duchowości itp., które były dla mnie ważne na mojej drodze do Pana Jezusa. Tak powstała ta mała, prywatna "filokalia", którą tu umieszczam. Niektóre z tych wypowiedzi pochodzą z prawdziwej Filokalii, są i takie, które pochodzą od myślicieli, z którymi niekoniecznie dzisiaj się zgadzam. Każda z nich była jednak swego czasu przygodą intelektualną lub duchowym oświeceniem. Zachowuję numerację oryginalną, tak jak były zapisywane od 1977 roku. Strona będzie się oczywiście wypełniać coraz to nowymi tekstami, bo moja prywatna Filokalia zamknie się dopiero wraz z moim odejściem ze świata.
![]()
(1)
Z kultury świeckiej zachowaliśmy to, co dotyczy
poszukiwania i kontemplacji prawdy.
(św. Grzegorz Teolog)
(2)
Orędziem Istoty Bożej jest czuć jej niepojętość.
(św. Bazyli)
(3)
Utwierdzać raz tę rzecz, raz inną, gdzie obie są
prawdziwe, są właściwością każdego dobrego teologa.
(św. Grzegorz Palamas)
(4)
Jeżeli zrywasz z szatanem, zerwij też więzy i rozerwij
dawne przymierze z piekłem, wtedy zostanie ci otwarty raj zasadzony na
Wschodzie...
(św. Cyryl Jerozolimski)
(5)
Mówić o Bogu jest rzeczą wielką, lecz jeszcze lepiej
jest oczyszczać się dla Boga.
(św. Grzegorz z Nazjanzu)
(6)
Nie ma innego sposobu poznania Boga jak przez życie w
Nim.
(św. Symeon Nowy Teolog)
(7)
Czynić rachunki jest rzeczą właściwą tylko kupcom.
(św. Jan Złotousty)
(8)
Bóg stworzył świat, aby stać się w nim człowiekiem i
aby człowiek na tym świecie stał się bogiem i uczestniczył w bycie boskim.
W Swoich zamysłach Bóg postanowił zjednoczyć się z bytem ludzkim, by go
przebóstwić.
(św. Maksym Wyznawca)
(9)
Człowiek, przeznaczony do cieszenia się z darów boskich, musiał
otrzymać w swej naturze pokrewieństwo z Tym, w czym miał uczestniczyć.
(św. Grzegorz z Nyssy)
(10)
Stworzyłeś nas, Panie, dla siebie i niespokojne jest
serce nasze, dopóki nie spocznie w Tobie.
(św. Augustyn)
(11)
Bóg złożył w sercu człowieka pragnienie posiadania
Go.
(św. Maksym Wyznawca)
(12)
Człowiek jest to stworzenie, które otrzymało nakaz
stania się bogiem.
(św. Bazyli)
(13)
Bóg uczcił człowieka dając mu wolność, ażeby dobro
mogło w pełni należeć do tego, który je wybierze, podobnie jak do tego, który
położył przesłanki dobra w naturze.
(św. Grzegorz z Nazjanzu)
(14)
Duch nie rodzi żadnej woli, która Mu się przeciwstawia.
Przekształca przez przebóstwienie tylko tę wolę, która tego pragnie.
(św. Maksym Wyznawca)
(15)
Moc Boża jest zdolna stworzyć nadzieję tam, gdzie już
nie ma nadziei, i nawet w niemożliwości jeszcze wskazać drogę.
(św. Grzegorz z Nyssy)
(16)
Człowiek został zrodzony przez Ducha w Jego wolności i
może się poruszać sam z siebie.
(św. Maksym Wyznawca)
(17)
Bóg nie jest ideą, którą się udowadnia, lecz bytem, w stosunku do
którego się żyje.
(Soren Kierkegaard)
(18)
Bóg łączy się tylko z bogami.
(św. Symeon Nowy Teolog)
(19)
Ludzkość składa się z ludzi o obliczach aniołów
oraz z ludzi noszących maskę bestii.
(św. Grzegorz z Nyssy)
(20)
Bóg stał się człowiekiem, aby człowiek stał się
bogiem.
(św. Ireneusz)
(21)
Człowiek jest spokrewniony z Bogiem.
(św. Grzegorz z Nyssy)
(22)
Łatwiej jest poznać niebo, niż samego siebie.
(św. Grzegorz z Nyssy)
(23)
Człowiek uczynił z siebie fałszywego boga.
(św. Andrzej z Krety)
(24)
Człowiek jest zestrojem muzycznym, wspaniale ułożonym
hymnem na cześć Wszechmogącego.
(św. Grzegorz z Nyssy)
(25)
Boskie życie jest wiecznie czynną miłością.
(św. Grzegorz z Nyssy)
(26)
Znaleźć Boga - to znaczy szukać Go bez ustanku.
(św. Grzegorz z Nyssy)
(27)
W naszym bycie ukształtowanym na obraz Boży człowiek
jest wyższy od aniołów, lecz w podobieństwie jest on niższy, gdyż niestały.
Po upadku odrzuciliśmy podobieństwo, lecz nie straciliśmy obrazu.
(św. Grzegorz Palamas)
(28)
Bóg stwarza myślą i myśl staje się dziełem.
(św. Jan Damasceński)
(29)
Bóg oglądał wszystkie rzeczy zanim zaistniały,
przedstawiając je w myśli, i każdy byt otrzymuje swe istnienie w określonym
momencie według wiecznego zamysłu woli Bożej, która jest obrazem i wzorem
rzeczy.
(św. Jan Damasceński)
(30)
Jeśli jesteś czysty, niebo jest w tobie, wtedy w swym wnętrzu
ujrzysz aniołów i nawet Pana aniołów.
(św. Izaak Syryjczyk)
(31)
Zawsze i we wszystkich Bóg chce dokonywać tajemnicy
swego Wcielenia.
(św. Maksym Wyznawca)
(32)
Pragnąc zbawienia wszystkich, Bóg wzywa nas wszystkich,
byśmy utworzyli jednego doskonałego człowieka.
(św. Hipolit)
(33)
Ten, kto nie jest duchowy aż w swoim ciele, jest cielesny
aż w swoim duchu.
(św. Augustyn)
(34)
Namiętności nie wywodzą się z istoty duszy, ale
stanowią coś do niej dorzuconego.
(św. Izaak Syryjczyk)
(35)
Nie ma nic złego w rzeczach prócz złego ich użytku
pochodzącego z nieporządku rozumu.
(św. Maksym Wyznawca)
(36)
Nie samo pożądanie, lecz tylko pewien rodzaj pożądania
jest złem.
(Didym Ślepiec)
(37)
Wejdźcie wszyscy w radość Pana swego. Przyjmijcie
nagrodę, ostatni jak i pierwsi, bogaci i ubodzy, radujcie się wszyscy.
Umiarkowani, jak i leniwi, uczcijcie ten dzień. Wy, którzyście pościli, i
wy, którzyście nie pościli, ucieszcie się dziś! Uczta gotowa -
uczestniczcie w niej wszyscy!
(św. Jan Złotousty)
(38)
Sam Mistrz pochylił się ku ziemi i odnalazł swój
obraz.
(Mikołaj Kabazilas)
(39)
Człowiek ma dwa skrzydła, by dolecieć do nieba - jest
to wolność, a z nią razem łaska.
(św. Maksym Wyznawca)
(40)
Bóg czyni w nas wszystko: cnotę i poznanie, zwycięstwo
i mądrość, dobroć i prawdę, przy czym my nic nowego nie wnosimy, prócz
dobrej dyspozycji naszej woli.
(św. Maksym Wyznawca)
(41)
Nikt nie może sam przez się wiedzieć, co mu przystoi.
(św. Bazyli)
(42)
Rzeczywiście widzieć Boga to znaczy mieć nigdy
niezaspokojone pragnienie posiadania Go.
(św. Grzegorz z Nyssy)
(43)
Bóg jest naszym Stwórcą i Zbawicielem, nie jest zaś
tym, który mierzy i waży cenę naszych czynów.
(Filokalia)
(44)
Bóg naprzód Mojżeszowi objawił się w światłości,
następnie mówił z nim w obłoku, i wreszcie, gdy Mojżesz się udoskonalił,
mógł kontemplować Boga w ciemności.
(św. Grzegorz z Nyssy)
(45)
Ktokolwiek sobie wyobraża, że widział Boga, widział
siebie samego i swe wyobrażenia.
(św. Efrem)
(46)
Chwałą oczu jest być oczyma Gołębicy.
(św. Grzegorz z Nyssy)
(47)
W miarę jak duch się zbliża do wizji Boga zaczyna
widzieć niewidzialność natury Boskiej.
(św. Grzegorz z Nyssy)
(48)
Osiągnij spokój wewnętrzny, a mnóstwo ludzi dokoła
ciebie się zbawi.
(św. Serafin z Sarowa)
(49)
Słowo Pism wzmacnia duszę i odpędza demony.
(św. Nil Synaita)
(50)
Nie ma potrzeby dużo mówić do Boga, można powiedzieć
mało, lecz z pełną świadomością.
(św. Symeon Nowy Teolog)
(51)
Bij twego przeciwnika imieniem Jezus, nie ma mocniejszego
oręża na ziemi ani w niebiesiech.
(św. Jan Klimak)
(52)
Jeśli widzicie, że jakiś młody człowiek z własnej
woli wchodzi do nieba, chwyćcie go za nogę i ściągnijcie na ziemię, gdyż
nic mu to nie da.
(św. Symeon Nowy Teolog)
(53)
Nie staraj się w czasie modlitwy rozpoznawać jakiegoś
obrazu czy jakiejś postaci, bądź całkiem bezcielesny w obliczu
bezcielesnego.
(św. Nil Synaita)